کیت وینسلت برای «آواتار: راه آب» فری‌دایوینگ آموخت و با حبس نفس بیش از هفت دقیقه، یکی از مشهورترین رکوردهای پشت صحنه سینما را ثبت کرد.
کیت وینسلت (Kate Winslet) برای بسیاری از تماشاگران هنوز همان رزِ فیلم «تایتانیک» است؛ بازیگری که بخش مهمی از مشهورترین نقش دوران حرفه‌ای‌اش روی یک کشتی و در آب‌های سرد اقیانوس می‌گذشت. با این حال، بازگشت او به همکاری با جیمز کامرون در «آواتار: راه آب» فقط بازگشت به یک جهان آبی نبود. وینسلت این بار باید مهارتی کاملاً تازه می‌آموخت: بازی‌کردن زیر آب، بدون مخزن هوا و در حالی که دوربین کوچک‌ترین حرکت صورت و بدنش را ثبت می‌کرد.
نتیجه تمرین‌ها عددی بود که خیلی زود از پشت صحنه فیلم به شبکه‌های اجتماعی رسید: ۷ دقیقه و ۱۴ ثانیه حبس نفس. خود وینسلت این زمان را در گفت‌وگو با ورایتی اعلام کرد. رکوردهای جهانی گینس نیز دستاورد او را با زمان ۷ دقیقه و ۱۵ ثانیه، با اختلاف یک ثانیه در ثبت یا گرد کردن زمان، به‌عنوان طولانی‌ترین حبس نفس ثبت‌شده برای یک بازیگر نقش اصلی در فیلم معرفی کرده است. اما جذابیت این داستان فقط در عدد نیست. آنچه ارزش بررسی دارد، مسیر رسیدن یک بازیگر به چنین آمادگی‌ای، دلیل واقعی فیلم‌برداری بدون تجهیزات تنفسی و شبکه ایمنی گسترده‌ای است که پشت هر برداشت وجود داشت.
ساخت جهان دریایی پاندورا با جلوه‌های رایانه‌ایِ صرف، انتخاب جیمز کامرون نبود. او می‌خواست حرکت بدن، فشار آب، ریتم موها و لباس و واکنش صورت بازیگران واقعی باشد. فیلم با فناوری «پرفورمنس کپچر» ساخته شد؛ روشی که نشانگرهای نصب‌شده روی لباس و صورت بازیگران را ثبت و بعد به شخصیت‌های دیجیتال تبدیل می‌کند.
مشکل این بود که حباب‌های خارج‌شده از تجهیزات غواصی می‌توانستند با نشانگرهای تصویری اشتباه گرفته شوند و فرایند ثبت حرکت را مختل کنند. گزارش تخصصی شبکه ایمنی غواصان (Divers Alert Network) درباره ساخت فیلم توضیح می‌دهد که همین محدودیت فنی، «آواتار: راه آب» را به پروژه‌ای مبتنی بر فری‌دایوینگ تبدیل کرد. بازیگران، فیلم‌برداران و بخشی از عوامل صحنه باید یاد می‌گرفتند بدون مخزن هوا زیر آب کار کنند و همگی از پروتکل‌های یکسان ایمنی پیروی کنند.
برای فیلم‌برداری، مخزنی عظیم با ظرفیت حدود ۹۰۰ هزار گالن آب ساخته شد. بازیگر در چنین محیطی فقط شنا نمی‌کند؛ باید جای دقیق خود را پیدا کند، حالت چهره را حفظ کند، با هم‌بازی‌ها هماهنگ بماند و دستورهای صحنه را به خاطر بسپارد. هر حرکت اضافه اکسیژن بیشتری مصرف می‌کند. به همین دلیل، آرامش و اقتصادی‌بودن حرکت به اندازه قدرت بدنی اهمیت داشت.
وینسلت در فیلم نقش رونال (Ronal)، یکی از چهره‌های مهم قبیله دریایی متکایینا، را بازی می‌کند. این شخصیت باید در آب مانند خانه خودش حرکت کند؛ بنابراین بازیگری که او را اجرا می‌کرد نمی‌توانست هنگام ورود به آب مضطرب، شتاب‌زده یا ناآشنا به نظر برسد. گزارش رسمی تولید فیلم می‌گوید وینسلت خیلی زود با فری‌دایوینگ ارتباط برقرار کرد و از آزادی بیان و حرکت زیر آب لذت می‌برد.
او در گفت‌وگوی گروه بازیگران با ورایتی، رکورد شخصی خود را ۷ دقیقه و ۱۴ ثانیه اعلام کرد. این زمان از رکورد مشهور تام کروز در جریان ساخت «مأموریت غیرممکن: ملت یاغی» عبور کرد و به همین دلیل در رسانه‌ها بازتاب زیادی یافت. البته این رکورد به معنای اجرای یک صحنه هفت‌دقیقه‌ای پرتحرک در فیلم نیست. حبس نفس ایستا، حرکت زیر آب و اجرای بازیگری سه وضعیت متفاوت‌اند و مصرف اکسیژن در آن‌ها یکسان نیست.
وینسلت بعدها تأکید کرد که این توانایی نتیجه تمرین زیاد و یادگیری اصول ایمنی بوده است. این توضیح بخش مهمی از داستان است، زیرا عدد هفت دقیقه اگر از شرایط ثبت آن جدا شود، ممکن است مانند یک چالش ساده اینترنتی به نظر برسد. در واقعیت، پشت این رکورد مربیان حرفه‌ای فری‌دایوینگ، غواصان ایمنی، برنامه تمرینی تدریجی و محیط کاملاً کنترل‌شده قرار داشتند.
شناگر معمولاً می‌خواهد با تکنیک بهتر، مسیر مشخصی را سریع‌تر یا با انرژی کمتر طی کند. بازیگر زیر آب هدف دیگری دارد: باید داستان را منتقل کند. ممکن است لازم باشد آهسته حرکت کند، مکثی طولانی داشته باشد، نگاهش را در جهت دوربین نگه دارد یا یک برداشت را چند بار تکرار کند. او همچنین نمی‌تواند هر زمان که خواست برای نفس‌گیری به سطح برگردد، زیرا زمان‌بندی برداشت و حضور دیگر بازیگران اهمیت دارد.
برای رسیدن به این سطح از کنترل، گروه بازیگران زیر نظر کرک کراک (Kirk Krack)، مربی شناخته‌شده فری‌دایوینگ، آموزش دیدند. به گزارش DAN، همه بازیگران در اوج تمرین قادر بودند بیش از چهار دقیقه حبس نفس ایستا داشته باشند و وینسلت از هفت دقیقه عبور کرد. این پیشرفت فقط با «بیشتر نگه‌داشتن نفس» به دست نمی‌آید. هنرجو باید واکنش بدن به افزایش دی‌اکسیدکربن، ریتم آرام‌سازی، وضعیت بدن، علامت‌های ارتباطی و شیوه خروج امن از آب را بیاموزد.
تمرین‌ها به بازیگران کمک کرد انرژی خود را مدیریت کنند. وقتی فرد در آب دست‌وپا می‌زند یا از ترس عضلاتش را منقبض می‌کند، اکسیژن سریع‌تر مصرف می‌شود. برعکس، شناوری مناسب، حرکت نرم و ذهن آرام، زمان مفید زیر آب را افزایش می‌دهد. این همان نقطه‌ای است که داستان وینسلت با آموزش شنای معمولی پیوند می‌خورد: احساس امنیت در آب از زور بازو شروع نمی‌شود؛ از تنفس درست، تعادل و شناخت واکنش بدن آغاز می‌شود.
حبس نفس طولانی زیر آب می‌تواند باعث افت اکسیژن مغز و بیهوشی شود. خطر همیشه با احساس شدید خفگی همراه نیست و فرد ممکن است پیش از آنکه فرصت واکنش پیدا کند، هوشیاری‌اش را از دست بدهد. شبکه ایمنی غواصان هشدار می‌دهد که بیهوشی ناشی از کمبود اکسیژن ممکن است هنگام صعود، نزدیک سطح یا حتی بلافاصله پس از بیرون‌آمدن از آب رخ دهد.
یکی از خطاهای خطرناک، تنفس سریع و عمیقِ عمدی پیش از ورود به آب یا همان هایپرونتیلاسیون است. این کار مقدار دی‌اکسیدکربن را پایین می‌آورد و احساس نیاز به نفس‌کشیدن را عقب می‌اندازد، اما الزاماً ذخیره اکسیژن ایمنی ایجاد نمی‌کند. در نتیجه، هشدار طبیعی بدن دیرتر ظاهر می‌شود و خطر بیهوشی افزایش می‌یابد.
تمرین حبس نفس در آب نباید به‌تنهایی انجام شود. حضور یک همراه معمولی نیز جای مربی آموزش‌دیده و پروتکل نجات را نمی‌گیرد. وینسلت در یک پروژه سینمایی بزرگ، با تیمی تخصصی و غواصان ایمنی تمرین و فیلم‌برداری کرد. تبدیل زمان او به مسابقه‌ای برای امتحان‌کردن در استخر، دقیقاً حذف‌کردن مهم‌ترین بخش داستان یعنی آماده‌سازی حرفه‌ای است.
مقایسه «تایتانیک» و «آواتار: راه آب» وسوسه‌انگیز است، اما تجربه وینسلت در این دو فیلم یکسان نبود. در «تایتانیک»، آب بخشی از فضای فیزیکی سخت و پرتنش داستان بود. در «آواتار»، او باید موجودی را بازی می‌کرد که آب محیط طبیعی زندگی‌اش است. این تفاوت، زبان بدن دیگری می‌خواست: رونال نباید شبیه انسانی دیده می‌شد که تلاش می‌کند زیر آب دوام بیاورد؛ باید آرام، مسلط و آشنا با محیط به نظر می‌رسید.
سال‌ها تجربه بازیگری هم در این مسیر اثر داشت. کنترل چهره در آب، حفظ تمرکز میان عوامل فنی و تکرار یک احساس در چند برداشت، مهارت‌هایی هستند که فقط با توانایی ورزشی توضیح داده نمی‌شوند. رکورد حبس نفس خبرساز شد، اما اجرای باورپذیر شخصیت حاصل پیوند آمادگی جسمانی با تجربه حرفه‌ای بازیگری بود.
این ماجرا همچنین یادآوری می‌کند که شنا و مهارت‌های آبی می‌توانند خارج از مسابقه کاربرد پیدا کنند. سینما، بدلکاری، فیلم‌برداری زیر آب، نجات‌غریق و غواصی هرکدام به شکل متفاوتی از همان پایه‌ها استفاده می‌کنند: آرامش، کنترل تنفس، شناوری و حرکت هدفمند.
• وینسلت برای نخستین بار پس از «تایتانیک» دوباره در فیلمی به کارگردانی جیمز کامرون بازی کرد، اما این بار نقش او با پرفورمنس کپچر ساخته شد.
• او زمان حبس نفس خود را ۷ دقیقه و ۱۴ ثانیه اعلام کرده است؛ گینس رکورد ثبت‌شده را ۷ دقیقه و ۱۵ ثانیه درج می‌کند.
• نقش او، رونال، از اعضای قبیله دریایی متکایینا و شخصیتی کاملاً خوگرفته با زندگی در آب است.
• طبق گزارش DAN، همه بازیگران اصلی در دوره تمرین توانستند بیش از چهار دقیقه حبس نفس ایستا داشته باشند.
• حباب‌های تجهیزات تنفسی می‌توانستند ثبت نشانگرهای پرفورمنس کپچر را مختل کنند؛ به همین دلیل آموزش فری‌دایوینگ بخش اصلی تولید شد.
• فیلم‌برداری پرفورمنس کپچر دنباله‌های «آواتار» از سپتامبر ۲۰۱۷ آغاز شد و حدود ۱۸ ماه ادامه داشت.
• رکورد وینسلت مربوط به تمرین حرفه‌ای و کنترل‌شده بود و نباید بدون مربی و تیم ایمنی تقلید شود.
کمتر کسی قرار است برای یک فیلم پرفروش زیر آب بازی کند یا رکورد حبس نفس ثبت کند؛ با این حال، پایه‌ای که وینسلت از آن شروع کرد برای هر هنرجوی شنا آشناست. فرد ابتدا باید بتواند صورتش را بدون تنش وارد آب کند، بازدم را کنترل کند، شناوری را بشناسد و با حرکت‌های اضافه انرژی هدر ندهد. اعتمادبه‌نفس واقعی پس از یادگیری همین مهارت‌های ساده شکل می‌گیرد.
برای شناگر مبتدی، هدف مناسب می‌تواند چند متر حرکت آرام با تکنیک درست یا توانایی بازگشت ایمن به دیواره باشد. رکوردهای مشهور الهام‌بخش‌اند، اما برنامه تمرینی باید با سن، آمادگی بدنی، سابقه پزشکی و سطح مهارت هر فرد هماهنگ شود. مربی خوب پیشرفت را به گام‌های کوچک تقسیم می‌کند و اجازه نمی‌دهد هیجان رسیدن به یک عدد، ایمنی را کنار بزند.
داستان کیت وینسلت در «آواتار: راه آب» بیش از آنکه درباره یک عدد عجیب باشد، درباره یادگیری مهارتی تازه در سطح حرفه‌ای است. او با آموزش تدریجی، کنترل ذهن و بدن و پشتیبانی یک تیم تخصصی توانست زیر آب بازی کند و حبس نفسی بیش از هفت دقیقه ثبت کند. تصویری که روی پرده طبیعی به نظر می‌رسد، حاصل ماه‌ها تمرین، فناوری پیچیده و توجه دائمی به ایمنی است.
دیوید پوپوویچی، پدیده ۲۲ ساله شنای رومانی، قهرمان المپیک ۲۰۲۴ و دارنده دو مدال طلای هم‌زمان ۱۰۰ و ۲۰۰ متر آزاد جهان، تعاریف سنتی شنای سرعت را دگرگون کرده است.
لیز پارکینسون از شناگری رقابتی به مربیگری و بدلکاری زیر آب رسید؛ زنی که بازیگران آواتار را برای حبس نفس و اجرای ایمن صحنه‌های آبی آماده کرد را بهتر بشناسیم.
سارا شوستروم پس از تولد فرزندش و ۶۰۷ روز دوری از مسابقه به استخر برگشته است؛ روایتی از بازسازی تدریجی آمادگی و هدف بزرگ پاریس ۲۰۲۶.
هنوز نظری ثبت نشده — اولین نفر باشید.