در آخرین دور جام جهانی شیرجه از ارتفاع پورتو فلاویا، جیمز لیختناشتاین یک شیرجه بسیار تمیز اجرا کرد و سه نمره ۹ گرفت. چند دقیقه بعد آیدن هسلوپ از سکوی ۲۷ متر جدا شد تا سختترین شیرجه بخش مردان را انجام دهد: چهار پشتک رو به جلو با سهونیم پیچ و درجه سختی ۶٫۲. همین انتخاب، همراه با اجرای کافی، او را با فاصله ۲۴٫۳۰ امتیاز به قهرمانی رساند.
برای تماشاگر تازهوارد، این نتیجه ممکن است عجیب باشد. مگر نمره ۹ نشانه اجرای بهتر نیست؟ چرا یک شیرجه سختتر میتواند نتیجه را برگرداند؟ پاسخ در دو لایه امتیازدهی است: داوران کیفیت اجرا را میبینند و «درجه سختی» وزن ریسک فنیِ انتخابشده را وارد نتیجه میکند.
هر داور برای اجرای شیرجه از صفر تا ۱۰ و با فاصلههای نیمامتیازی نمره میدهد. طبق مقررات فوریه ۲۰۲۶، داور نباید هنگام نمرهدادن تحت تأثیر دشواری حرکت قرار بگیرد؛ او وضعیت شروع، جداشدن از سکو، پرواز و ورود به آب را ارزیابی میکند.
درجه سختی یا DD چیز دیگری است. ترکیب تعداد پشتکها، پیچها، گروه حرکت و وضعیت بدن برای هر شیرجه یک ضریب میسازد. بنابراین «۶٫۲» یعنی حرکت انتخابی بسیار دشوار بوده، نه اینکه داور به اجرای آن ۶٫۲ داده باشد. یک شیرجهزن میتواند حرکت سختتری انتخاب کند و سقف امتیاز بالاتری داشته باشد، اما اگر اجرا از کنترل خارج شود، نمرههای داوران آن مزیت را میبلعند.
در جام جهانی ۲۰۲۶ از پنج تا هفت داور استفاده میشود. اگر پنل هفتنفره باشد، دو نمره بالاتر و دو نمره پایینتر کنار گذاشته میشوند؛ اگر پنج داور باشند، بالاترین و پایینترین نمره حذف میشود. این سازوکار اثر یک قضاوت خیلی سختگیرانه یا خیلی سخاوتمندانه را کم میکند.
برای همین گزارش رسمی درباره شیرجه آخر ریانون ایفلند نکته جالبی داشت: او چهار نمره ۹ گرفت، اما فقط دو نمره ۹ در محاسبه باقی ماند. نتیجه آن شیرجه ۱۰۰٫۷۰ امتیاز شد و او را از جایگاه ششم روز اول به مدال برنز رساند. هنگام دیدن تابلو، باید بین «نمرههای جداگانه داوران» و «امتیاز نهایی آن شیرجه» تفاوت گذاشت.
جام جهانی ۲۰۲۶ در دو روز و چهار دور برگزار میشود. زنان از سکوی ۲۰ متر و مردان از سکوی ۲۷ متر شیرجه میزنند. فهرست هر ورزشکار ترکیبی از حرکتهای محدود و آزاد است:
1. دور اول، شیرجه الزامی: سقف DD برای زنان ۲٫۶ و برای مردان ۲٫۸ است.
2. دور دوم، شیرجه آزاد: محدودیتی برای DD وجود ندارد.
3. دور سوم، شیرجه میانی: سقف DD برای زنان ۳٫۴ و برای مردان ۳٫۶ است.
4. دور چهارم، شیرجه آزاد: دوباره بدون سقف DD و با ترتیب معکوس جایگاه پس از دور سوم اجرا میشود.
این چیدمان اجازه نمیدهد مسابقه فقط به رقابت «چه کسی سختترین حرکت را دارد» تبدیل شود. دو دور سقف سختی دارند و کیفیت اجرا در آنها اهمیت زیادی پیدا میکند؛ دو دور آزاد هم فضای حمله و تغییر نتیجه را باز میگذارند. هسلوپ در پورتو فلاویا از همین پنجره آخر استفاده کرد.
· وضعیت شروع: تعادل در شروع ایستاده، دویدن یا بالانس روی دست باید کنترلشده باشد.
· جداشدن از سکو: حرکت باید متعادل، قدرتمند و با فاصله افقی امن از سازه انجام شود.
· پرواز: وضعیتهای صاف، خم، جمع یا آزاد باید مطابق حرکت اعلامشده دیده شوند و خط پرواز از کنترل خارج نشود.
· ورود به آب: بدن باید عمودی و صاف، پاها کنار هم و دستها پایینتر از ناف باشند؛ در شیرجه از ارتفاع، ورود با پا انجام میشود.
خطاهای جدی سقف نمره یا حتی صفر دارند. برای نمونه، اگر ورزشکار بیش از حد به سکو نزدیک شود، حداکثر نمره هر داور میتواند دو باشد. اگر دستها هنگام ورود بالاتر از خط شانه بمانند، سقف نمره ۴٫۵ است. کاملکردن پیچ با خطای ۹۰ درجه یا بیشتر هم میتواند شیرجه را صفر کند.
سه عدد را از هم جدا کنید: نمرههای اجرای داوران، DD حرکت و مجموع امتیازهای چهار دور. نمره ۹ اجرای بسیار خوب را نشان میدهد، اما نمیگوید آن حرکت چقدر سخت بوده است. DD بالا ظرفیت امتیاز را بیشتر میکند، اما تضمین موفقیت نیست. قهرمانی معمولاً از تعادل میان «کاری که روی کاغذ ارزش دارد» و «کاری که ورزشکار همان روز میتواند تمیز تمام کند» ساخته میشود.
داستان پورتو فلاویا همین تعادل را واضح کرد. لیختناشتاین با اجرای تمیز شیرجه شاخص خود فشار را بالا برد؛ هسلوپ پاسخ را با سختترین انتخاب مسابقه داد و آن را آنقدر خوب اجرا کرد که مزیت DD باقی بماند. در بخش زنان نیز کایلیا آرنت قهرمان شد، زانتیا پنیسی نقره گرفت و ایفلند با جبران روز دوم به برنز رسید.
مقررات ورود به جام جهانی فقط یک ثبتنام ساده نیست. ورزشکار باید سابقه حضور در رویداد معتبر داشته باشد یا ویدئوهای اجرای ایمن او توسط پنل «آماده رقابت» World Aquatics تأیید شود. در محل نیز پزشک رویداد، تیم ایمنی شامل غواصان، آمبولانس آماده و بیمارستان مشخصشده پیشبینی شده است. این جزئیات یادآوری میکنند که شیرجه ۲۰ یا ۲۷ متر، نمایش قابل تقلید از روی یک کلیپ نیست.
فصل ۲۰۲۶ برای نخستین بار سه ایستگاه جام جهانی دارد. پس از فورت لادردیل و پورتو فلاویا، ایستگاه پایانی ۲۱ و ۲۲ نوامبر در ژائوکینگ چین برگزار میشود و جام تازه فصل به بهترین زن و مرد بر پایه امتیازهای تجمعی سه ایستگاه میرسد.
جمعبندی: برای خواندن امتیاز شیرجه از ارتفاع، نمره اجرا را با درجه سختی یکی نگیرید. داوران شروع، پرواز و ورود را از صفر تا ۱۰ ارزیابی میکنند، نمرههای افراطی حذف میشوند و DD ارزش فنی انتخاب را در نتیجه نمایان میکند. شیرجه ۶٫۲ هسلوپ در پورتو فلاویا نمونه روشن این معامله بود: سختی بالا فقط وقتی قهرمان میسازد که کنترل اجرا اجازه دهد مزیت آن روی تابلو باقی بماند.
منابع
· World Aquatics — گزارش نهایی جام جهانی پورتو فلاویا و قهرمانی هسلوپ و آرنت (۱۲ ژوئیه ۲۰۲۶)
· World Aquatics — مقررات مسابقات، بخش پنجم: قواعد شیرجه از ارتفاع (لازمالاجرا از فوریه ۲۰۲۶)
· World Aquatics — مقررات تکمیلی جام جهانی شیرجه از ارتفاع ۲۰۲۶
World Aquatics — اضافهشدن ژائوکینگ بهعنوان سومین ایستگاه فصل ۲۰۲۶
هوش مصنوعی در شنا به تحلیل دادهها، شناسایی خطاهای تکنیکی و ارائه بازخورد عملکرد کمک میکند، اما آیا میتواند جایگزین تجربه، قضاوت و مهارتهای انسانی مربیان شود؟
ورزش در آب برای تمام گروه های سنی، افرادی که با آسیب دیدگی های عضلانی، تاندون یا استخوان مواجهند، افراد دارای اضافه وزن و زنان باردار مفید است.
فدراسیون جهانی شنا (فینا) نام رشته المپیکی و پرمدال "شنای موزون" را به "شنای هنری" تغییر داد.
هنوز نظری ثبت نشده — اولین نفر باشید.